Etykietowanie pochodzenia miodu w UE w 2026 r.: co powinni sprawdzić nabywcy B2B
Niniejszy artykuł stanowi ogólny przegląd zgodności w relacjach B2B, a nie poradę prawną. Nabywcy powinni zweryfikować krajowe przepisy wykonawcze, wymagania językowe oraz wytyczne dotyczące egzekwowania przepisów dla każdego rynku UE, na którym produkt będzie sprzedawany.
W 2026 r. pochodzenie miodu przestało być ogólnym oświadczeniem na etykiecie, a stało się bardziej szczegółową kwestią dotyczącą łańcucha dostaw. Dla nabywcy B2B zmiana ta nie ogranicza się do zastąpienia jednej linii na etykiecie. Oświadczenie o pochodzeniu musi teraz odzwierciedlać miejsce pozyskania miodu, skład mieszanki pochodzącej z wielu krajów oraz dokumentację dostępną dla danej partii.
Najbardziej przydatna weryfikacja rozpoczyna się zatem przed zatwierdzeniem projektu graficznego. Nabywcy muszą odróżnić miód pochodzący z jednego źródła od mieszanki, potwierdzić sposób ustalenia proporcji procentowych, zidentyfikować podmiot odpowiedzialny za informacje o żywności oraz sprawdzić, czy kraj docelowy stosuje opcjonalne uproszczone podejście w przypadku złożonych mieszanek. Etykieta wyglądająca na zgodną z przepisami nie wystarczy, jeśli nie popierają jej odpowiednie dokumenty dotyczące zakupów i mieszania.
Zacznij od przepisów obowiązujących od 14 czerwca 2026 r.
Zmieniona dyrektywa UE w sprawie miodu nakłada na państwa członkowskie obowiązek stosowania nowych przepisów od 14 czerwca 2026 r. W przypadku miodu pozyskanego w więcej niż jednym kraju ogólne sformułowania, takie jak „mieszanka miodów z UE”, „mieszanka miodów spoza UE” lub „mieszanka miodów z UE i spoza UE”, nie zapewniają już informacji na poziomie krajowym wymaganych przez zmienione ramy prawne.
Przegląd przepisów UE dotyczących jakości i etykietowania miodu, przygotowany przez Komisję Europejską, podsumowuje główną zmianę: kraje pochodzenia składników mieszanki muszą być wymienione w porządku malejącym wraz z procentowym udziałem każdego z nich. Zasada ta dotyczy etykiety przeznaczonej dla konsumentów, ale powoduje dodatkową pracę na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw dla importerów, pakowaczy, właścicieli marek i nabywców, ponieważ informacje te muszą być dostępne przed zatwierdzeniem ostatecznego opakowania.
Istnieje środek przejściowy, ale ma on węższy zakres niż ogólny okres karencji. Produkty wprowadzone do obrotu lub oznakowane przed 14 czerwca 2026 r. zgodnie z poprzednimi przepisami mogą być nadal sprzedawane do wyczerpania zapasów. Nabywcy powołujący się na ten przepis powinni być w stanie zidentyfikować odpowiednie zapasy i zachować dowody potwierdzające, kiedy zostały one oznakowane lub wprowadzone do obrotu. W nowej produkcji nie należy nadal stosować starej grafiki tylko dlatego, że wcześniejsze zapasy pozostają w obrocie.
Rozróżnienie miodu pochodzącego z jednego źródła od mieszanki
Ocena etykiety zależy przede wszystkim od faktycznego składu produktu. W przypadku miodu zebranego w jednym kraju wymagane jest podanie tego kraju jako kraju pochodzenia. Mieszanka zebrana w kilku krajach wymaga bardziej szczegółowej deklaracji w głównym polu widzenia, z krajami uporządkowanymi według udziału wagowego oraz podaniem odpowiednich wartości procentowych.
| Sytuacja produktowa | Co powinien zweryfikować nabywca |
|---|---|
| Miód zebrany w jednym kraju | Deklarowanym krajem jest kraj, w którym miód został zebrany; lista procentowych udziałów w mieszance nie jest wymagana. |
| Mieszanka pochodząca z dwóch do czterech krajów | Wszystkie kraje pochodzenia są wymienione w porządku malejącym według wagi wraz z procentowym udziałem każdego pochodzenia. |
| Mieszanka pochodząca z więcej niż czterech krajów | Domyślnym wymogiem jest podanie pełnej nazwy kraju i procentowego udziału; należy sprawdzić, czy państwo członkowskie przeznaczenia zezwala na opcję czterech największych udziałów. |
| Opakowanie zawierające mniej niż 30 g | Należy sprawdzić, czy zamiast pełnych nazw krajów stosowane są dwuliterowe kody krajów ISO oraz czy opakowanie pozostaje przejrzyste i czytelne. |
Dopuszczalna tolerancja wynosi 5% dla każdego składnika mieszanki, obliczona na podstawie dokumentacji identyfikowalności operatora. Nie należy tego traktować jako pozwolenia na szacowanie składu bez dowodów. Deklarowany skład nadal wymaga udokumentowanej podstawy, którą można powiązać z gotową partią.
Możliwość stosowania złożonych mieszanek jest również kwestią krajową, a nie automatyczną w całej UE. Państwo członkowskie może zezwolić na podanie udziałów procentowych tylko dla czterech największych składników, jeśli łącznie stanowią one ponad 50% mieszanki; pozostałe kraje nadal muszą być wymienione w porządku malejącym. Nie należy zatem zakładać, że etykieta zaprojektowana dla jednego rynku będzie działać bez zmian w każdym innym państwie członkowskim.
Opracowanie oświadczenia o pochodzeniu na podstawie dowodów na poziomie partii
W tym kontekście pochodzenie oznacza kraj, w którym miód został zebrany. Nie jest to automatycznie kraj, w którym miód został zapakowany, przechowywany, zafakturowany lub wysłany. Słoik napełniony w UE miodem importowanym nie uzyskuje pochodzenia z UE tylko dlatego, że operacja pakowania miała tam miejsce.
Przed zatwierdzeniem oświadczenia nabywca powinien być w stanie powiązać gotową partię z deklaracjami dostawców, kodami partii przychodzących oraz odpowiednim składem lub dokumentacją mieszanki. W przypadku mieszanki dokument roboczy powinien zawierać informacje o masie pochodzącej z każdego źródła pochodzenia oraz o obliczeniach zastosowanych przy tworzeniu etykiety. Dowody powinny pozostawać dostępne po wprowadzeniu produktu do dystrybucji detalicznej, a nie istnieć wyłącznie w wiadomościach e-mail wymienionych podczas składania pierwszego zamówienia.
Równie ważna jest kontrola zmian. Nowy dostawca, inny kraj pochodzenia lub zmieniony stosunek mieszanki mogą wpłynąć na wymaganą deklarację, nawet jeśli nazwa produktu, pojemność słoika i kod kreskowy pozostają niezmienione. Zespoły ds. zaopatrzenia i jakości powinny określić, które zmiany wymagają nowej weryfikacji etykiety, oraz zapobiegać automatycznemu ponownemu wykorzystaniu wcześniejszych plików graficznych.
W przypadku miodu Manuka kraj zbioru i opis botaniczny odpowiadają na różne pytania. W naszym artykule wyjaśniono, dlaczego miód Manuka kojarzy się z Nową Zelandią. W dokumentacji B2B oświadczenie o pochodzeniu z Nowej Zelandii powinno nadal być poparte odpowiednią dokumentacją partii; samo w sobie nie potwierdza ono zawartości MGO, autentyczności botanicznej ani żadnego innego oświadczenia dotyczącego produktu.
Potwierdź tożsamość podmiotu odpowiedzialnego oraz rynek docelowy
Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011 podmiotem prowadzącym przedsiębiorstwo spożywcze odpowiedzialnym za informacje o żywności jest zasadniczo podmiot, pod którego nazwiskiem lub nazwą handlową żywność jest wprowadzana do obrotu, lub importer do UE, jeżeli podmiot ten nie ma siedziby w Unii. Umowa dostawy może określać podział zadań związanych z weryfikacją, ale nie zwalnia to z obowiązku wskazania podmiotu prawnie odpowiedzialnego za produkt końcowy.
To rozróżnienie ma znaczenie w przypadku projektów marek własnych. Dostawca może dostarczyć dokumentację pochodzenia, specyfikacje i dane dotyczące projektu graficznego, podczas gdy właściciel marki lub importer może pozostać odpowiedzialny za informacje, na podstawie których produkt jest wprowadzany do obrotu. Strony powinny uzgodnić, kto dostarcza obliczenia dotyczące mieszanki, kto sprawdza wdrożenie przepisów krajowych, kto zatwierdza tłumaczenia i kto zatwierdza ostateczną szatę graficzną. Niejasny proces zatwierdzania stanowi większe ryzyko niż brak wniosku o dokument na samym końcu.
Weryfikacja powinna obejmować więcej niż tylko listę krajów. Należy potwierdzić główne pole widzenia, czytelność, język, rozmiar opakowania, dane podmiotu odpowiedzialnego oraz współdziałanie z pozostałą częścią etykiety. Należy również sprawdzić, czy strony produktów, dane na platformach handlowych i katalogi handlowe nie zawierają starszego, ogólnego oświadczenia o pochodzeniu po zmianie fizycznego opakowania.
W przypadku gdy produkt będzie sprzedawany w kilku państwach członkowskich, należy przygotować matrycę rynkową zamiast zakładać, że jedno zatwierdzenie ma zastosowanie wszędzie. Matryca powinna określać przepisy krajowe, właściwy organ weryfikujący (wewnętrzny lub zewnętrzny), wybrane podejście do mieszanek zawierających więcej niż cztery pochodzenia oraz wszelkie lokalne wymagania dotyczące prezentacji lub języka.
Przeprowadź przegląd kupującego przed zatwierdzeniem projektu graficznego
Ostateczna kontrola jest najskuteczniejsza, gdy jest powiązana z konkretnym produktem, recepturą, strukturą partii i rynkiem docelowym. Poniższe punkty można uwzględnić w dokumentacji zatwierdzającej produkt przygotowanej przez nabywcę:
- Należy zidentyfikować każdy kraj, w którym zebrano miód wykorzystany w produkcie.
- Należy potwierdzić, czy produkt pochodzi z jednego źródła, czy jest mieszanką pochodzącą z wielu krajów.
- W przypadku mieszanki należy zachować udziały wagowe oraz dokumentację potwierdzającą zadeklarowane wartości procentowe.
- Należy sprawdzić kolejność elementów w porządku malejącym, główne pole widzenia oraz sposób przedstawienia małych opakowań na projekcie graficznym.
- Należy sprawdzić, czy każdy kraj docelowy zezwala na stosowanie opcjonalnego podejścia opartego na czterech największych udziałach.
- Należy wskazać podmiot odpowiedzialny za informacje o żywności oraz odnotować zatwierdzenie projektu graficznego.
- Należy oddzielić zapasy przejściowe sprzed 14 czerwca 2026 r. od produktów wymagających nowego oświadczenia.
- Należy ponownie przeprowadzić weryfikację w przypadku zmiany dostawcy, składu pochodzenia, receptury, opakowania lub rynku docelowego.
Nabywcy, którzy muszą dostosować dokumentację pochodzenia, formaty opakowań i wymagania dotyczące wprowadzenia produktu na rynek, mogą zapoznać się z ofertą miodu Manuka dla nabywców z UE dostępną za pośrednictwem firmy Suplebiotec. Rozmowy handlowe powinny rozpocząć się od omówienia planowanego modelu produktu i rynku docelowego, przy czym ostateczna etykieta podlega ocenie pod kątem specyfiki produktu i rynku.
Przepisy dotyczące pochodzenia z 2026 r. zwiększają przejrzystość etykiety, ale również uwidaczniają konieczność przestrzegania zasad dokumentacji. Najbardziej kompleksowa weryfikacja w ramach relacji B2B łączy kraje pozyskania, obliczenia dotyczące mieszanki, gotową partię, odpowiedzialnego operatora oraz ostateczny projekt graficzny, zanim produkt trafi na rynek.
